Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Vites Nedir?

Vites Nedir
Vites Örnekleri

Arabanın önemli parçalarından biri olan vitesi tanımlayacak olursak, motordan alınan gücün diferansiyele belirli torklarda iletilmesini sağlayan dişli çiftlerinden oluşan bir otomobil parçasıdır.Vites kelimesi Fransızcadan ”vitesse” kelimesinden dilimize çevrilmiş olup düz, otomatik, yarı otomatik ve tiptronik olarak çeşitlere ayrılmaktadır.

Vitesin Arabadaki Görevleri Nelerdir?

Vites, araba üzerinde motordan alınan gücün tekerlere ihtiyaç doğrultusuna göre iletilmesini ayarlayan bir çeşit dişliler grubundan oluşmaktadır.Bu dişililer motorun çalışması esnasında sahip olduğu devir sayısını ve torku değiştirerek aracın hareketini sağlamaktadır.Araç hareketsiz konumda iken motor belirli bir devirde çalışmaktadır.Harekete geçildiğinde ise fizik kanunları gereği bir cismi durur konumdan harekete geçirmek yada hareket eden cismi durdurmak için normalden fazla bir güç gerektiğinden motorda harekete geçmeye başladığında fazla zorlanacaktır.Bu zorlanmayı motorun üstüne yıkmamak için vites sistemi geliştirilmiştir.Aracın durur konumdan hareket etmesini sağlamak için vitesler düşük rakamdan bir üsteki rakama yükseltilir.Aracı boş vites konumunda çalıştırdığımız için ilk hareket esnasında vites 1. konuma getirilir.1. viteste dişliler motordan gelen gücü devir sayısını düşürüp torku arttırmak için kullanır.Böylece ilk hareket esnasında gerekli olan yüksek güç  motora fazla yüklenilmeden sağlanmış olur.Daha sonra bir üst vitese geçilir.Sırasıyla 2. 3. 4. ve 5. vitesler her yükselmede artan devir sayısını azaltarak motordan maksimum düzeyde faydalanmamızı sağlar.

Vites çeşitleri nelerdir?

Vitesler kullanıldıkları araca göre farklılık göstermektedir.Binek araçlarda genellikle 5 vites kullanılırken ağır yük taşımak için yapılmış kamyonlarda 12, 18 veya 20 vites şeklinde kullanılır.Dünyada vites çeşitleri 4 farklı grupta incelebilir.

Manuel Vites Nedir
Manuel Vites
Manuel Vites Nedir
Manuel Vites

1) Manuel Vites: Bu vites türünde vitesi bir kol yardımıyla sürücü değiştirir.Manuelin kelime anlamı Fransızcada ”elle işlenen” dir.Böylelikle bu vites türünde bütün kontroller sürücünün elindedir.İlk çıkan araçlarda kullanılan ve halen geliştirilip kullanımda olan manuel vites ülkemizde kullanılan araçların büyük çoğunda tercih edilmektedir.Bu vites türünde vitesler debriyaj dediğimiz bir parçaya basılıp motorla diferansiyelin temasının kesilmesiyle  değiştirilir.Debriyaja basılıp istenilen vitese geçilir daha sonra ayağımız yavaş bir şekilde kaldırılıp tekrar motor ile diferansiyel birleştirilip harekete devam edilir.

Otomatik Vites Nedir
Otomatik Vites

2) Otomatik vites: Bu vites türünde vitesler manuel vitese göre tamamen farklıdır.Vites kolunda rakamlar yerine harfler bulunmaktadır.Bu harfler ve anlamları sırasıyla;

P:Park konumudur.Araç dururken bu vites konumunda bırakılır.

D: Araç harekete başlayacağı anda geçilen konumdur.Vites bu konuma bırakılır.Hareket sonlanıncaya kadar bir daha değiştirmeye gerek kalmaz.

N:Boş konumdur.Araç çalışır halde fakat hareket olmazken  vites bu konumda bırakılır

R:Araç geri hareket edecekken geçilen konumdur.

Otomatik vitese sahip olan araçlar genellikle bu viteslere ilaveten 1 2 ve 3. vites konumlarına da sahiptir.Bunun nedeni otomatik vitese sahip araçların devir- tork ayarını tam olarak yapamamasından kaynaklanmaktadır.Tabi ki bu söylemim eski model araçlar için geçerlidir.Yeni model araçlarda vites kutusu birçok yeniliğe sahiptir.Elektronik destekli çalıştıklarından dolayı devir tork dengesini çok iyi bir şekilde yapmaktadır.Örneğin eski model otomatik vitese sahip araçlar yokuş çıkarken güçten düşmektedir.Devir sayısını iyi olarak ayarlayamadıklarından yukarı doğru çıkılırken yavaşlamaktadır.Gaza çok basıldığında bile hızlanmazlar ve de motorları bağırmaya başlar.Bu gibi durumlarda vites kolunda bulunan uygun vites sayısı seçilerek aracın devri ayarlanır ve güçten kesilmeden yola devam edilir.Otomatik vitesli araçlar kullanım kolaylığı açısından tercih edilmektedir fakat hassas yapıya sahip olmaları ve manuel vitese göre daha fazla arızaya sebep olmaları nedeniyle manuel vitese göre daha az tercih edilmektedir.

Yarı Otomatik Vites Nedir
Yarı Otomatik Vites

3)Yarı otomatik vites:Bu vites türünde hem manuel vites özellikleri hem de otomatik vites özellikleri birlikte kullanılmaktadır.Vites kolu üzerinde hem rakamlar hem de otomatik vitesteki harfler yer almaktadır.Sürücü istediği sürüş şekilde vitesleri kullanabilir.Otomatik vitesten farkı, otomatik vitesli araçlar yokuş yukarı kalkış yaparken geriye kaçırma yapmaz fakat yarı otomatik araçlar aynı manuel vitesli araçlar gibi geriye kaçırma yapabilir.Tabi ki bunu sizin sahip olduğunuz sürücü yeteneğiyle doğru orantısı  vardır.Sürücülüğünüz iyiyse hangi vitesli araca sahip olursanız olun bir sorun yaşamazsınız.

Tiptronik Vites Nedir
Tiptronik Vites

4)Tiptronik Vites:Bu vites türünde vites kolu üzerinde artı ve ekşi işaretiyle belirlenmektedir.Vites kolunu artı işaretine doğru iterseniz vites büyüyecek, eksi işareti yönüne iterseniz küçülecektir.Ülkemizde en az kullanıma sahip olan vites türü tiptronik vitestir.Genellikle yarı otomatik araçlarda bu özellik bulunmaktadır.Ayrıca tiptronik vitesler manuel olarak da kullanılabilir.Yani sürücü otomatik vitesten manuel vitese geçerek sürüşüne devam edebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Bu Site Emek Hırsızlığına Karşıdır !!!