Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

İlk Yardımda Yaralının Değerlendirilmesi Nedir? Nasıl Yapılır?

Yaralının değerlendirilmesi uygulanacak ilk yardım girişiminin en kısa sürede belirlenmesi açısından önemlidir. Hayati önceliklere göre yaralı değerlendirilmesi ilk yardım prensiplerine göre standardize edilmiştir. Bu sayede hiç bir basamak atlanmadan yaralının genel bakısı yapılmış ve sorunlar belirlenmiş olur. Yaralı veya hastanın değerlendirilmesi öncelik sırasına göre birinci ve ikinci değerlendirme olarak sıralanır. Her değerlendirme çeşitli basamaklardan oluşmaktadır. İlk üç basamak yaralının hayatta kalabilmesi için büyük önem taşır.

ilk Yardımda Yaralının Değerlendirilmesi
ilk Yardımda Yaralının Değerlendirilmesi

Hasta ve Yaralının Birinci Değerlendirilmesi Nasıl Yapılır?

Herhangi bir sebepten dolayı yaralı veya hasta, baygın veya uyanık herhangi birinde İlk yardıma hasta veya yaralının birinci değerlendirilmesi yapılarak başlanır. Birincil değerlendirme solunum, dolaşım gibi hayati fonksiyonların değerlendirilmesini amaçlar. ABCDE prensibi olarak da adlandırılır. Sırasıyla A, B, C, D, ve E basamaklarından oluşur. İlk yardımcı hayati önem taşıyan A, B ve C basamaklarını eksiksiz ve doğru bir biçimde uygulayabilmelidir.

Hasta ve Yaralının Birinci Değerlendirilmesi
Hasta ve Yaralının Birinci Değerlendirilmesi

1- A(Airway) Hava Yolu Açıklığı ve Boyun Stabilizasyonu

Yaralıya ulaşıldığında çevre güvenliğinin sağlanması (koruma) ve yardım çağrılması (bildirme) basamaklarının ardından kurtarma adımına geçilir. Öncelikle hastanın bilinci değerlendirilir. Bunun için “Beni duyabiliyor musun?” gibi bir soru sorulabilir. Bunun ardından yaralının nefes alıp almadığı değerlendirilir. Ağız içerisinde yabancı madde ve dilin geri kaçması gibi sebepler nefes almayı kestiğinden dolayı acilen parmaklar kullanılarak hava yolu açıklığı sağlanmalıdır. Aynı zamanda bilinç bozukluğu bulunan kişilerde boynun sabit kalması sağlanmalıdır.

2- B(Breathing) Solunumun Değerlendirilmesi

Hava yolu açıklığı sağlanmasının ardından kişinin ritmik nefes alması baklenir. Eğer herhangi bir tıkanıklık olmamasına rağmen nefes almıyorsa yaralıya solunum desteğine başlanmalıdır. Temel yaşam desteği ile uygulanacak olan suni teneffüs ile yaralının nefes alması sağlanır. 

3- C(Circulation) Dolaşımın Değerlendirilmesi ve Kanamaların Kontrolü

Diğer bir hayati fonksiyon olan kan dolaşımın kesilmesi kişinin dakikalar içerisinde hayatını kaybetmesine sebep olur. Bundan dolayı dolaşımın sürekli kontrol altında tutulması ve devamlılığının sağlanması gerekir. Kan dolaşımı kalp atışlarının veya nabzın hissedilmesi ile kontrol edilir. Nabız boyunda şah damarından, koldan, bileklerden ve kasıkların dış yanında bacaktan hissedilebilir. Kesin sonuç amacıyla genellikle boyundan veya direk kalp üzerinden kontrol edilir. Kişinin cilt rengi ve bilinç düzeyi de dolaşımın devamlılığı hakkında bilgi verir. Yaralıda nabız yoksa hemen temel yaşam desteğine başlanarak kalp masajı yapılır. Dolaşımın kontrolü sağlanırken aynı zamanda kan kaybının önlenmesi amacıyla dış kanamalar kontrol altına alınmalıdır.

4- D(Disability) Kısa Nörolojik Değerlendirme

Solunum ve dolaşımın devamlılığının sağlanmasının ardından diğer basamaklara geçilir. Kişinin bilinç durumunun değerlendirilmesi sorunun kaynağının belirlenmesi açısından önemlidir. Yaralı ilk yardımcıya verdiği tepkilere göre sınıflandırılır:

  • Bilinci açık
  • Sözlü uyaranlara cevap var
  • Ağrılı uyaranlara cevap var
  • Cevap yok

5- E(Exposure) Elbiselerin Çıkarılması

Birinci değerlendirmenin son basamağında kişinin elbiselerinden görünmeyen bölgelerinin değerlendirilmesi için kıyafetleri çıkarılır. Bu adım genellikle sağlık ekipleri tarafından uygun ortam şartları altında gerçekleştirilir. Aksi takdirde yaralının ısı kaybederek hipotermiye (düşük vücut sıcaklığı) girmesine neden olunabilir.

Hasta ve Yaralının İkinci Değerlendirilmesi Nasıldır?

Birinci değerlendirmenin tamamlanması sağlık ekiplerinin olay yerine ulaşmasına kadar geçen sürede gerçekleşen ölüm ve hasarların önlenmesi açısından önemlidir ve vakit kaybetmeden uygulanması gerekir. Solunum, dolaşım ve bilinç gibi hayati fonksiyonların devamlılığının sağlanmasının ardından diğer problemlerin tanımlanması amacıyla sağlık ekipleri tarafından yaralının ikinci değerlendirilmesi gerçekleştirilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Bu Site Emek Hırsızlığına Karşıdır !!!