Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Debriyaj Nedir?

Debriyaj, vitesle motor arasındaki bağlantıyı sağlayan, araçta vites değişiminin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi için kullanılması gereken bir otomobil parçasıdır. Debriyaj, bir diğer bilinen adıyla kavrama motorla vites kolu arasındaki bağlantıyı sağlayarak motor ve vites kutusuna zarar vermeden dişli değişimini sağlar. Arabada bulunan  pedaldan biri olan debriyaj, en soldaki pedal olarak araç üzerinde konumlandırılmıştır.

Debriyaj Nedir
Debriyaj

Araçların vites sistemini bir bisikletin vites sistemine benzetebiliriz. Bisikletlerde en büyük çapa sahip olan 1. viteste güç aktarımı büyük dişliden küçük  dişliye doğru olduğundan daha az pedal hareketiyle daha kolay ve daha uzun yol alınabilmektedir. Büyük dişli 1 tur dönerden küçük dişliler daha fazla oranda dönerler. Böylece daha az güçle daha fazla iş yapılabilir. Özellikle ilk kalış anında ve zorlu olan yokuş yukarı sürüşlerde 1. ve  2. vitesler tercih edilir. Bunun nedeni bir önceki cümlede anlatılan güç aktarım sisteminden kaynaklanmaktadır. Araçlarda aynı bisiklet mantığıyla çalışmaktadır. İlk hareket 1. viteste yapılır ve aynı şekilde zorlu bir yokuş yukarı yolu giderken vites olabildiğince düşer ve hem araba daha rahat yol alır hem de bu şekilde yakıt tasarrufu sağlanır. Bisikletten farklı olarak araçlarda vitesler değiştirilirken bir debriyaj sistemi kullanılmaktadır. Arabalar bisikletlere göre daha kompleks sistemlerden oluştuklarından ve daha fazla kuvvet altında çalıştıklarında dolayı araçlar bazı güvenlik elemanları kullanmaktadırlar. Vites değiştirilirken motora ve vites kutusuna herhangi bir zarar gelmesin diye debriyaj sistemi geliştirilmiştir.

Debriyaj Nasıl Çalışır
Debriyaj Çalışma Sistemi

Debriyajın çalışma şeklini kısaca anlatacak olursak; debriyaj 3 ana kısımdan meydana gelmektedir. Bunlar baskı, balata ve bilye adıyla bilinmektedir. Motor çalışırken baskı ve balata motorla birlikte dönerek çalışırlar. Bilye baskı ve balatanın tam ortasında yer alarak diğer parçalarla birlikte hareket eder. Vites değiştirme ihtiyacı halinde debriyaj pedalına basan sürücü, baskını  ortasında bulunan şemsiye adındaki kısma baskı uygular ve buda balatayı yerine hareket ettirerek boşa çıkarır. Boşa çıkan balata hareket etmez ve motordan aldığı gücü tekerleklere iletmez.  Bu durumda vites dişlisi motordan güç alamadığından kendi hızıyla dönmeye devam eder. Aracın yeniden bir vitese geçirebilmesi için bu vites dişlisinin durdurulması gerekmektedir. Vites dişlisini sekromeç denilen frenleyici parça sağlar. Sürücü vites kolunu hareket ettirip yeni bir vitese geçtiğinde  senkromeç vites dişlisine baskı uygulayıp dişlilerin olması gerektiği konuma gelmesini sağlar. Böylece vites değiştirme isteği sorunsuz bir şekilde tamamlanır. Sürücü ayağını debriyaj pedalından kaldırdığında balata tekrar baskı ile bilye arasına gelerek motorla beraber dönmeye başlar. Böylece motordan gelen gücü tekerleklere iletilmesi sağlanır.

Debriyaj kullanımı dikkat edilmesi gereken hassas bir iştir. Sert ve hızlı debriyaj hareketleri vites dişlilerine ve debriyaj sistemine zarar vererek çalışamaz hale gelmesine sebep olabilir.  Debriyaj pedalına yavaş ve sabit hızla basmak ve bırakmak debriyaj sisteminin ömrünün uzamasını sağlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Bu Site Emek Hırsızlığına Karşıdır !!!